مقدمه: اصلاح یک اشتباه مصطلح رایج در صنعت پلیمر ایران

در بازار و صنعت مواد پلیمری ایران، به‌ویژه در حوزه‌های رنگ، فوم، پوشش‌های عایق و چسب، واژه “پلی اورتان” به شدت رایج و متداول شده است. با این حال، از منظر قواعد آوایی، ترجمه علمی و مبانی ساختار شیمیایی، واژه صحیح و علمی این پلیمر پرکاربرد، پلی یورتان (Polyurethane) است.

هدف از این مقاله علمی، بررسی دلایل آوایی و ریشه‌شناسی واژه است تا بر اهمیت استفاده از اصطلاح علمی و استاندارد “پلی یورتان” در اسناد فنی، مقالات و تبلیغات تأکید شود و خطای مصطلح رایج تصحیح گردد.

۱. ریشه‌شناسی و ساختار شیمیایی: گروه عاملی یورتان

دلیل اصلی درستی واژه “پلی یورتان”، ساختار شیمیایی و واژه‌شناسی بین‌المللی آن است:

• گروه عاملی (Functional Group): نام پلیمرهای شیمیایی همیشه از نام گروه عاملی اصلی تکرار شونده در زنجیره پلیمری گرفته می‌شود. در این پلیمر، گروه عاملی یورتان (Urethane Group) است که از واکنش بین یک ایزوسیانات (Isocyanate) و یک الکل (Alcohol) تشکیل می‌شود.
• پلیمر (Polymer): پیشوند “پلی” (Poly) به معنای “چندگانه”، نشان می‌دهد که این گروه عاملی (یورتان) به صورت مکرر در یک زنجیره طولانی تکرار شده است.

۲. قواعد آوایی و ترجمه: تلفظ استاندارد “U”

اشتباه “پلی اورتان” اغلب ناشی از یک خطای دیداری یا ساده‌سازی ناصحیح در ترجمه از زبان‌های اروپایی است:

• تلفظ لاتین: واژه انگلیسی این پلیمر Polyurethane است. در زبان انگلیسی، حرف “U” در ابتدای این واژه و بسیاری از واژگان دیگر (مانند University یا Unit) با آوای “یو” (Yoo) تلفظ می‌شود. تلفظ صحیح بین‌المللی: پالی‌یُورِثِین.
• قاعده ترجمه فارسی: در ترجمه علمی فارسی، زمانی که حرف “U” دارای آوای “یو” است، از حرف “ی” برای نگارش صحیح آوایی استفاده می‌شود. به عنوان مثال: یوریا (Urea)، یونانیت (Unit).
• خطای رایج: رواج واژه “پلی اورتان” به دلیل شباهت ظاهری حرف “U” به آوای “اُ” در برخی دیگر از کلمات و ساده‌سازی غلط تلفظ در محاوره بازار، رخ داده است.

۳. تأثیر استفاده از واژه غلط بر دقت فنی

استفاده مداوم از واژه غلط “پلی اورتان”، اگرچه محصول را تغییر نمی‌دهد، اما عواقب فنی و واژگانی دارد:

• کاهش اعتبار علمی: باعث ایجاد فاصله بین مشخصات فنی و گزارش‌های داخلی با استانداردهای آکادمیک جهانی و بین‌المللی می‌شود.
• عدم تطابق با مراجع: عدم تطابق با منابع رسمی علمی و فرهنگستان‌های علوم که واژه صحیح “پلی یورتان” را به کار می‌برند.
• ابهام در آموزش: در محیط‌های دانشگاهی، واژه صحیح پلی یورتان تدریس می‌شود، اما در صنعت، واژه پلی اورتان شنیده می‌شود که سردرگمی ایجاد می‌کند.

نتیجه‌گیری: ترویج استاندارد “پلی یورتان”

واژه پلی یورتان (Polyurethane) از نظر ریشه‌شناسی شیمیایی (گروه یورتان)، قواعد آوایی استاندارد و مصوبات فرهنگستان‌های علوم، واژه صحیح و معتبر است.

استفاده از واژه “پلی یورتان” در تمامی مکاتبات فنی، برچسب‌های محصول و محتوای وب‌سایت، نشان‌دهنده دقت و تعهد شرکت به استانداردهای علمی جهانی است.